|
Erzurum yemekleri
ERZURUMUN KENDİNE ÖZGÜ YEMEK ÇEŞİTLERİ ŞUNLARDIR.
Su BÖreği : Anadolunun muhtelif yerlerinde pişirilen bu böreği Erzurum'da yufkası ince ve kalınlığı az olarak yapılır.içerisine
Civil Peynir ve Maydanoz konulur. İnce ve özenli bir şekilde açılmış yufkalar önce kaynar suda haşlanır
daha sonra soğuk su ile yıkanarak tepsiye serilir ve her yufkanın
arasına erimiş tereyağı serpilir.
Ekşili Dolma : Üzüm yapraklarına karışımlı et sarılan bu dolmanın etine
biraz Ekşi Pestil katılarak doldurulur. Ekşili Dolma, diğer dolmalara nazaran uzun ve büyükçe olduğundan İri Dolma diye de anılır.
Kesme Çorbası : Evde hazırlanan hamurdan hazırlanan yufkalar erişte biçiminde kesilir. Fındık büyüklüğünde hazırlanan köfte,mercimek,soğarıç ve tarkın karışımı ile pişirilir.
Ayran AŞı : Bazı yörelerde Yayla Çorbası denen bu bu Çorbaya Erzurum'da Ayran AŞı
denilir. Yoğurt çırpılır ve su eklenerek ayran haline getirilir. daha sonra
denler haşlanır. Hazırlanan ayrana biraz un katılır. Ayran biraz haşlanan
denlerle karıştırılarak orta ateşte olmak üzere ocağa konulur. Bu karışıma hazırlanan ufak köfteler eklenir ve karışım kaynamaya çıkıncaya kadar yavaş yavaş karıştırılır. Karışım Kaynamaya çıktıktan sonra bir müddet daha kaynatılır.Daha sonra tereyağı aşotu ve diğer istenen baharatların karışımından olşan anık karışıma katılır bundan sonra ayran aşımız hazır hele gelir...
Çiriş : ilkbaharda dağlarda yetişen yabani bir bitkidir. Yörede sebze
yerine kullanılır. Genellikle ıspanakla yapılan yemekler gibi hazırlanır.
parça et veya kavurma etle pişirilebilir.
Çeç Pancarı : yörede Pancarın yeşil saplarına çeç adı verilir. buda sebze olarak kullanılır. Çiriş Gibi parça etle pişirilebilir.
Çortuti Pancarı : Bu yemek için gerek turşuya vurulmuş şalgam gerekse taze şalgam kullanılabilir. Şalgamlar erişte biçiminde i,nce ince kıyıldıktan sonra yağda kavrulur ve kavrulmuş kıyma ile pişirilir. yalnız bu yemek salçasız hazırlanmalıdır.
Şalgam Dolması : Şalgam, yaprak halinde dilimlenir ve arasına etten hazırlanmış dolmalık karışım konarak pişirilir. Bide bunun yanında yoğurt sofrada bulunursa mmmm...
Çaşır : Çiriş gibi dağlarda yetişen yabani bir bitkidir. Haşlanarak ve tuşa banılarak yenildiği gibi, yumurtaya batırılıp yağda da kızartılarak yiyilebilir.
Yumurta Pilavı : Yumurta pilavının hamuru hazırlanırken içine yumurta katılır. hamur yoğurulduktan sonraerişte gibi kesilir, makarna gibi haşlanırve üzerine treyağı dökülerek yenilir.
Kadayıf Dolması : Kadayıfın içerisine dövülmüş ceviz içi konularak dolma gibi sarılır.Sonra yumurtaya batırılarak yağda kızartılır. Kızartılan kadayıf dolması önceden hazırlanmış şerbete atılır daha sonra şerbetten çıkarılarak yiyilir.
.
|
|
|
|
|
Erzurum ağzı
Dadaş kelimesi, değişik anlam ve şekillerde yorumlanmıştır. Kimine göre: Mert,cesur,özü sözü doğru, zalimin karşısında ,mazlumun yanında olan merhametli , yiğit biridir.Kimilerine göre; erkek kardeş ,ağabeyi ,cesur,yiğit,tüm erdemleri kendisinde toplamış mükemmel bir insandır. aynı zamanda "Numune-i misal" bir Erzurumludur. bazılarına görede at binen, cirit atan , kabadayı tığ gibi bir delikanlıdır.
kişisel adlar ve lakaplar
aba : abla
ağa : ağabeyi
baci : bacı
beg : beğ
bibi : hala
boğızli : obur
bedimli : meteliksiz
cingen : çingene
cığız : mızıkçı
cırbağa : cılız,çelimsiz
çarşut : casus
çerçi : gezgin satıcı
densiz : uygunsuz
devamsız : işe yaramaz
dığa : hararet olarak çocuk
dıreş : uzun boylu
dızınan : iri kıyım,iri yapılı
emi : amca
enik : köpek yavrusu
ergişi : erkek
esgetek : kadın
eze : teyze
gada : ağabeyi
gancık : sözünde durmayan,dişi köpek
gavat : değersiz adam
gottozlanan : dik kafalı
gollik : kısa boylu
görüm : görümce
gucur : kısa boylu
guma : ikinci eş
guzzik : kambur
güleş : güler yüzlü
hızan : fakir
hızmeker : erkek hizmetçi
hırhız : hırsız
hodah : hayvanlara bakan çocuk
igit : yiğit
kalikli : sürtük
kanayaklı : kadın,yavaş
kelloş : kel
keltoş : kel
keyvani : ev hanımı
kivra : kirve
kizir : köy adını ağız yapabilen kişi
kor : bakıpta görmeyen
maraba : tarım işçisi
matıf : suratsız adam
mazanni : şüpheli adam
omo : dalkavuk
poşa : çingene kadın
paşvani : bekçi
sınıhçi : kırıkçı
sogumsuz : sabırsız
şağıldahli : pis adam
şergada : akla gelmeyen işler yapan
tanko : sosyetik
termaş : şanslı
uşah : çocuk
vola : ulan
yelloz : müflis
yegin : aceleci
zenne :kadın
ağıl : yazın hayvanların koyulduğu yer
ahbun : hayvan gübresi
aşgar : kir
avlu : evin giriş salonu
ayvan odası: boş oda
baca : dam
bardan : büyük çuval
berf : kar
bedire : kova
cağ : şiş
cakkıl : zincirli iki ucuna kova takılan uzun çubuk
ceferlik : odunluk
cılfa : pulluk
cıstik : erkek ayakkabısı
çangıl : zil
çenebit : camdan ekmek kabı
çermik : kaplıca
damçi : damla
dastar : hamurun üstüne örtülen örtü
dıldılık : ince elbise
dibek : öğütme aracı
düllük : düdük
eğiş : tandırdan eşya veya ekmek çıkarmak için kullanılna araç
enek : sapanın toprağı yaran kısmı
fırfırik : topaç
galah : tezek yığını
geven : deve dikeni
gobçe :düğme
gullep : kapı demiri
gurna : kurna
hagos : tarla sulama arkı
halhal : bilezik
hamayıl : boyuna asılan muskalı gümüş kap
hepenk : kepenk
hemecik : bebek oyuncağı
hesir : otlardan yapılmış sergi
hıbar : duvar dizmede büyük taşlar arasıra konan küçük taş
hış : küpeklerin boynuna takılan demir
him : temel
hozan : sürülmemiş tarla
|
|
|
|